Di động: 0978717789 - Email: toanddd@gmail.com
  • Cập nhật kiến thức Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Phẫu thuật chỉnh hình Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Phẫu thuật nội soi khớp gối Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Phẫu thuật thay khớp gối Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Phẫu thuật thay khớp gối Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Phẫu thuật thay khớp háng Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Quan hệ quốc tế Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Quan hệ quốc tế Cập nhật thông tin - Tư vấn giải đáp - Trao đổi kinh nghiệm

  • Người có sức khỏe, có hy vọng, và người có hy vọng, có tất cả mọi thứ.
    He who has health, has hope, and he who has hope, has everything.

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hiện nay, các tác giả trên thế giới cho rằng, nguyên nhân của các dị tật này có thể là do yếu tố về gien di truyền, do ốm đau trong thời kỳ thai nghén, do dùng thuốc, do nhiễm độc (dioxin…), nhưng đa số các trường hợp thì nguyên nhân không rõ ràng. Tỷ lệ trẻ sơ sinh gặp phải trường hợp này là 1/500, tỷ lệ này cao hơn ở một số nhóm người (như người Amish ở Hoa Kỳ).

Dị tật ở chi ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của cha mẹ, đặc biệt là ảnh hưởng đến chức năng của chi và sự phát triển tâm -sinh lý của đứa trẻ.

Có rất nhiểu loại dị tật bẩm sinh ở chi, tập trung chủ yếu là:

1. Dị tật thiếu một phần chi thể.

Có thể thiếu toàn bộ chi hoặc nhiều chi: thiếu đùi, cẳng tay, cẳng chân…Ngay sau khi đẻ, trẻ đã thiếu hụt một số phần trên chi thể. Việc điều trị còn rất khó khăn, nhiều kỹ thuật khác nhau theo loại di tật.

Một số phương pháp điều trị:

- Lắp chi giả (xem hình 1).

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.1. Thiếu một phần chi và lắp chi giả

- Tạo hình mỏm cụt ở tay để sinh hoạt hàng ngày theo kỹ thuật Krukenberg (xem hình 2).

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.2. Tạo hình mỏm cụt cẳng tay theo kỹ thuật Krukenberg

- Chuyển ngón (cái hóa ngón tay)

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình. 3. Phẫu thuật chuyển ngón

2. Dị tật thừa ngón.
Là tình trạng thừa ngón tại một vị trí nào đó của bàn tay, bàn chân; có thể tại ngón cái, ngón út và hiếm gặp hơn là thừa các ngón giữa.

Đặc điểm của ngón thừa là thường nhỏ hơn, phát triển cũng kém hơn. Cấu trúc của ngón có thể chỉ là tổ chức có da bao phủ đơn thuần, có hoặc không có móng. Cũng có thể có chứa xương như những ngón bình thường khác.

Chẩn đoán: dựa chủ yếu vào lâm sàng và X-quang để xác định sự có mặt hay không của xương và phục vụ công tác điều trị.

Điều trị: do các thầy thuốc chuyên khoa khám và điều trị.
- Điều trị bảo tồn khi ngón thừa nhỏ (độ 1), không ảnh hưởng đến chức năng cũng như thẩm mỹ ( ngón 5 bàn chân).
- Có trường hợp chỉ cần phẫu thuật cắt bỏ đơn thuần: ngón thừa không làm biến dạng xương-khớp.
- Có trường hợp phải cần phẫu thuật tạo hình nhằm phục hồi cấu trúc giải phẫu, chức năng và thẩm mỹ của bàn tay-bàn chân ( nhất là độ 3-6).

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.4. Dị tật thừa ngón tay cái

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.5. Dị tật thừa ngón chân

2.1. Phân loại dị tật bẩm sinh thừa ngón tay cái (thumb polydactyly )

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.6. Phân loại theo Wassel

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.7. Phẫu thuật tạo hình ngón tay cái

t7

Hình.8. Phẫu thuật tạo hình ngón chân thừa

2.2. Dị tật phì đại ngón (MACRODACTYLY)
Điều trị rất khó khăn, chủ yếu là phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ.

Các dị tật bẩm sinh ở chi

H.9. Phì đại ngón tay và các phương pháp tạo hình

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.10. Phì đại ngón chân và phương pháp tạo hình

2.3. Dị tật dính ngón (Syndactyly) thường dính các ngón 2,3,4,5 với nhau, dính toàn bộ hay từng đoạn.

Khám lâm sàng để xác định loại dính ngón đơn giản (loại dính có màng da rõ) và loại dính phức tạp (dính toàn bộ ngón, dính cả xương).

Chụp X quang để kiểm tra xương có dính nhau hay không.

Điều trị: chủ yếu là phẫu thuật tạo hình, cần mổ sớm trước khi trẻ đến tuổi đi học.

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.11. Tạo hình vạt da theo Bauer

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.12. Tạo hình vạt da theo Butterfly

3. Dị tật tại xương-khớp

3.1. Khớp giả bẩm sinh, ngay sau đẻ, cũng có thể biểu hiện về sau khi bệnh nhi đi lại, xương cong dần và gãy. Đôi khi tai nạn chỉ là nguyên cớ gây nên gãy xương, còn nguyên nhân chính là khớp giả bẩm sinh.
Có thể có khớp giả mất đoạn xương lớn, có thể gây biến dạng cả chi.

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.13. X quang khớp giả 2 xương cẳng chân (A) và xương trụ (B)

Điều trị khớp giả bẩm sinh còn phức tạp, theo nhiều phương pháp, sau đây là một số kỹ thuật hay dùng:

- Mang nẹp hỗ trợ để tránh biến dạng chi (hình 14).

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.14. Nẹp hỗ trợ cẳng tay

- Cố định ngoài để sửa trục chi, theo từng giai đoạn (hình 15).

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình. 15 .Cố định ngoài

- Mổ kết hợp xương và ghép xương (hình 16).

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.16 Mổ kết hợp xương

3.2. Trật khớp bẩm sinh, hay gặp trật khớp háng

kg4

Hình.17. Trật khớp háng bên trái ( mất nếp lằn đùi trái)

Lâm sàng dựa vào 2 nghiệm pháp chính
- Nghiệm pháp Barlow: Khi gấp và khép háng, chỏm xương đùi trượt ra ngoài ổ khớp tạo nên tiếng kêu “lục cục” (ở trẻ dưới 6 tháng tuổi) (xem hình 18)

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình 18. Nghiệm pháp Barlow

- Nghiệm pháp Ortolani: khi dạng và duỗi khớp háng, chỏm xương đùi trượt ra khỏi ổ khớp tạo nên tiếng kêu “lục cục” (ở trẻ dưới 6 tháng tuổi), ngược lại với test Barlow (xem hình 19)

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.19. Nghiệm pháp Ortolani

- Điều trị: Nếu dị tật này được phát hiện ngay sau khi sinh, việc điều trị chỉ đơn giản bằng các phương pháp:
 Đóng bỉm vệ sinh, dùng tã gấp dày như hình bên (xem hình 20)
 Đặt trẻ nằm sấp khi ngủ.

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình 20. Tư thế gối gấp và háng dạng (A) và kể cả khi ngủ (B)

- Phẫu thuật chỉnh hình : nếu từ khi sinh đến 18 tháng, trẻ bị trật khớp bẩm sinh không được can thiệp gì. Phẫu thuật chỉnh hình sớm nếu điều trị bảo tồn không có kết quả, giúp trẻ cải thiện dáng đi sau này.
Phẫu thuật theo phương pháp Somerville hoặc phương pháp Salter….

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình 21. Kỹ thuật Somerville tạo hình khớp háng

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình 22. Tạo hình khớp háng theo phương pháp Salter (A) và Chiari (B)

4. Bàn chân khoèo.

Là dị tật bẩm sinh phổ biến nhất Việt Nam
Nguyên nhân chưa rõ ràng, có nhiều giả thuyết:
Bất thường về gien => mang tính di truyền.
Tư thế bàn chân của bào thai bất thường.
Đột biến nhiễm sắc thể: trẻ bị cứng đa khớp bẩm sinh (bàn chân khoèo, cứng khớp gối, cứng khớp khuỷu, cứng khớp vai, trật khớp háng…).
Bất thường về cấu trúc xương bàn chân, về thần kinh chi phối bàn chân….
Lâm sàng: ngay mới sinh, bàn chân biến dạng: nửa sau bàn chân duỗi đổ và lật ngửa vào trong.

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình. 23. Hình minh họa bàn chân khoèo

Điều tri: sớm, ngay lúc vừa sinh theo phương pháp Ponseti.
Nắn thường xuyên và cố định bằng bó bột, cứ 10 ngày thay bột 1 lần. Khi bệnh nhân biết đứng thì cho nẹp và giày chỉnh hình (hình 24 – 25)

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.24 Nắn – bó bột theo phương pháp Ponseti

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình. 25. Bs Ponseti và phương pháp nắn – bó bột mang tên ông.

Mổ chỉnh hình: giải phóng khớp cổ chân, khéo dài gân Achilles, cắt cân gan chân, nhiều trường hợp cần phải đục xương khối tụ cốt để chỉnh trục cổ-bàn chân (Hình 26)

Các dị tật bẩm sinh ở chi

Hình.26. Cắt ngầm gân Achilles

BSCK2 Phùng Ngọc Hòa-Thạc sĩ Dương Đình Toàn

Tin liên quan

  1. BỆNH ĐÔNG CỨNG KHỚP VAI

    Đau khớp vai, sau đó khớp vai cứng dần, không thể đưa tay lên miệng, chải đầu,...
  2. VIÊM CÂN GAN CHÂN VÀ GAI XƯƠNG GÓT

    Viêm cân gan chân là nguyên nhân thường gặp nhất gây đau vùng gót chân. Tại Mỹ,...
  3. ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN GÃY XƯƠNG GÓT

    I. ĐẠI CƯƠNG Gãy xương gót gặp khoảng 2% trong số các loại gãy xương nói chung...
  4. BONG GÂN KHỚP CỔ CHÂN

    Bong gân khớp cổ chân là tình trạng các dây chằng xung quang khớp cổ chân...
  5. Những lưu ý đối với bệnh nhân sau bó bột điều trị gãy xương, chấn thương phần mềm

    Bột là một vật liệu rắn, có vai trò bất động xương gãy và giữ cho...
  6. VIÊM MÀNG HOẠT DỊCH KHỚP GỐI MẠN TÍNH KHÔNG ĐẶC HIỆU

    1. ĐẠI CƯƠNG Viêm khớp không đặc hiệu được định nghĩa là bất kể loại viêm...
  7. VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

    1. ĐẠI CƯƠNG Viêm khớp dạng thấp (VKDT) là một bệnh lý khớp tự miễn dịch,...
  8. Bệnh viêm khớp phản ứng

    1. ĐỊNH NGHĨA Viêm khớp phản ứng là bệnh có biểu hiện đặc trưng bởi tình trạng...
  9. Cách xử lý ban đầu khi bị chấn thương phần mềm (4 bước nên làm, 4 điều nên tránh)

    Chấn thương phần mềm có thể gây ra những tổn thương các thành phần sau đây: Tổn...